Đông Nam Á tìm kiếm đối tác mới trong kỷ nguyên “Nước Mỹ trên hết”

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Nhật 6/2017
Trong khi Việt Nam hoan nghênh chuyến thăm tàu sân bay và tiếp tục các quan hệ quốc phòng mạnh mẽ với Mỹ, Việt Nam cũng đồng thời đa dạng hóa các đối tác chiến lược như đã tiếp cận Hàn Quốc và Úc để xây dựng vai trò lớn hơn ở biển Đông (mặc dù 02 nước này không nhất thiết phải đáp lại), thúc đẩy mối quan hệ chiến lược với Nhật Bản (nước luôn xem Việt Nam là đối tác chiến lược đang phát triển ở Đông Nam Á). Việt Nam cũng có mối quan hệ chặt chẽ về mặt lịch sử với Singapore; quan trọng nhất là đang nhanh chóng xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ, quốc gia có năng lực hải quân và mong muốn đóng vai trò quan trọng ở biển Đông (dù Trung Quốc có phản ứng gì).


Việt Nam và Singapore là 02 quốc gia hoài nghi nhất về tham vọng của Trung Quốc trong khu vực; sự gia tăng của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến an ninh ở Đông Nam Á, và việc tìm kiếm 01 đối tác chiến lược ngày càng quan trọng. Bài viết này không “bàn xa” như Parag Khanna, nghiên cứu viên Cao cấp của trường Chính sách công Lý Quang Diệu, cho rằng các quốc gia Đông Nam Á không quan tâm đến sự lãnh đạo của Mỹ, xa lánh Washington, và đang xây dựng trật tự khu vực riêng họ.
Đúng là Trung Quốc đã xúc tiến sáng kiến ​​“Vành đai con đường” và “Hiệp định thương mại về Hợp tác kinh tế toàn diện” (RCEP), tuy nhiên, còn phải xem các quốc gia trong khu vực sẽ nắm bắt RCEP như thế nào. Các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương (bao gồm Việt Nam, Singapore và Malaysia) đã thúc đẩy Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận thương mại, một dấu hiệu cho thấy họ ngày càng quan tâm chính sách thương mại khu vực.
Tuy nhiên, Việt Nam, Singapore, và thậm chí là Malaysia, Inđônêxia, Thái Lan, Philippines vẫn luôn hướng về Mỹ với vai trò lãnh đạo khu vực về các vấn đề an ninh (truyền thống và phi truyền thống). Các thoả thuận thương mại đóng vai trò quan trọng cho các quốc gia châu Á thúc đẩy tự do hóa thương mại, nhưng không xây dựng 01 trật tự chiến lược trong khu vực 01 cách chặt chẽ, và cơ hội xây dựng 01 trật tự khu vực ở Đông Bắc Á còn khó hơn Đông Nam Á.


Thay vì Đông Nam Á từ bỏ mối quan hệ chiến lược với Mỹ trước chính sách “Nước Mỹ trên hết”, và theo đuổi quan hệ với Trung Quốc, các quốc gia này lại lựa chọn như Việt Nam. (Tuy nhiên, cũng có những trường hợp ngoại lệ như Campuchia khi chấp nhận sự thống trị của Trung Quốc trong khu vực; và Thái Lan (trong 01 mức độ nào đó) khi các nhà lãnh đạo quân sự và doanh nghiệp ủng hộ Trung Quốc là trung tâm trong khu vực). Cố gắng ủng hộ Ấn Độ phát triển ở Đông Nam Á như là 01 đối trọng đối với Trung Quốc và chống lại sự suy giảm vị thế của Mỹ. Các quốc gia Đông Nam Á đã cải thiện hợp tác thu thập thông tin tình báo, tăng cường hợp tác chiến lược chống lại các mối đe dọa an ninh phi truyền thống như khủng bố và cướp biển ở vùng biển giữa Philippines, Malaysia và Indonesia. Nhiều quốc gia phải nỗ lực như Việt Nam để thúc đẩy Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc đóng vai trò lớn hơn đối với an ninh khu vực, dù cho có hay không có Mỹ.
(Nguồn: Council on Foreign Relations)

Nguồn : https://www.cfr.org/blog/southeast-asia-seeks-new-partners-era-america-first

Từ khóa: